ΚΥΡΙΑΚΗ ΔΕΚΑΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Μθ 22,2-14)

«Ἑταῖρε,πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου;» Καὶ στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα πάλι παραβολὴ ἀκoύσαμε. Ἐπειδὴ δὲν ἔχομε παραστάσεις γιὰ τὸ πῶς εἶναι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ὁ Κύριος προσπαθεῖ μὲ παραβολὲς νὰ μᾶς δώση εἰκόνα. Κατὰ τὴν παραβολὴ ἄνθρωπος βασιλεὺς ἔκανε τὸν γάμο τοῦ υἱοῦ του. Οἱ καλεσμένοι ὅμως δὲν προσῆλθαν. Τότε ἔστειλε τοὺς ὑπηρέτες πάλι νὰ ποῦν ὅτι εἶναι ὅλα ἕτοιμα, μπορεῖτε νὰ προσέλθετε. Ἀλλὰ οἱ καλεσμένοι μὲ διάφορες δικαιολογίες ἀπέρριψαν τὴν πρόσκλησι, εἴτε ἐπειδὴ κάποιοι ἤθελαν νὰ δοῦν τὰ χωράφια τους, καὶ ἄλλοι νὰ πᾶνε στὶς δουλειές τους. Καὶ ἄλλοι πιὸ σκληροὶ, κακοφέρθηκαν στοὺς ἀπεσταλμένους, καὶ ἔφθασαν στὸ σημεῖο κάποιους καὶ νὰ τοὺς σκοτώσουν. Ὁ βασιλεὺς ὀργισμένος ἔστειλε τοὺς στρατιῶτες του καὶ τιμώρησε τοὺς ἀρνητὲς καὶ ἔκαψε τὴν πόλι τους. Καὶ ἀφοῦ κάλεσε τοὺς ὑπηρέτες του, τοὺς εἶπε ὅτι ὁ γάμος εἶναι ἕτοιμος καὶ θὰ γίνη, ἀλλὰ οἱ καλεσμένοι φάνηκαν ἀνάξιοι νὰ παραστοῦν. Τότε τοὺς ἔστειλε νὰ βγοῦν στοὺς δρόμους, καὶ ὅλους ὅσους βροῦν νὰ τοὺς καλέσουν. Πράγματι βγῆκαν καὶ τοὺς κάλεσαν ὅλους ἀδιακρίτως, πονηροὺς καὶ ἀγαθούς, καὶ γέμισε ὁ γάμος ἀπὸ ἀνακειμένους. Στὴν ὥρα του μπῆκε ὁ βασιλεύς στὸν χῶρο γιὰ νὰ δῆ τοὺς καλεσμένους. Καὶ εἶδε ἀνάμεσά τους καὶ κάποιον χωρὶς ἔνδυμα γάμου, καὶ τοῦ εἶπε· «Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου»; Αὐτὸς βουβάθηκε, δὲν εἶχε τί νὰ πῆ. Ὁ οἰκοδεσπότης τότε ἔδωσε ἐντολὴ στοὺς ὑπηρέτες του νὰ τὸν δέσουν χειροπόδαρα καὶ νὰ τὸν πετάξουν στὸ ἐξώτερο σκοτάδι, ὅπου ἀκούγεται τὸ κλάμα καὶ τὸ τρίξιμο τῶν δοντιῶν. Ἔκλεισε δὲ τὴν παραβολὴ μὲ τὴν φράσι· «Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι οἱ ἐκλεκτοί». Ἡ παραβολὴ εἶναι μία παραστατικὴ εἰκόνα ἀπὸ γνωστὰ γεγονότα τῆς καθημερινότητας. Μὲ παραβολές δίδασκε ὁ Κύριος τὶς οὐράνιες ἀλήθειες. Στὴν σημερινὴ παραβολὴ ποὺ ἀκούσαμε φαίνεται καθαρά, ὅτι ὁ οὐράνιος Πατέρας μᾶς καλεῖ ὅλους στὴν χαρὰ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Πρῶτοι κλήθηκαν οἱ κάτοχοι τοῦ Νόμου, ὁ περιούσιος λαός. Αὐτοὶ ὅμως ἀρνήθηκαν τὴν πρόσκλησι καὶ κακοφέρθηκαν στοὺς προφῆτες. Πολλοὺς δὲ ἀπὸ αὐτοὺς σκότωσαν. Ἡ ἄρνησις νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν πρόσκλησι δὲν ματαιώνει τὸν γάμο. Θὰ κληθοῦν πονηροὶ καὶ ἀγαθοὶ ἀδιακρίτως, καὶ ὁ γάμος θὰ γίνη ὁπωσδήποτε. Στὴν διήγησι τῆς παραβολῆς ἀναφέρεται ὅτι κάποιος βρέθηκε στὸν γάμο χωρὶς τὸ κατάλληλο ἔνδυμα. Τὸ περιστατικὸ εἶναι καίριο γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὸ νόημα τῆς παραβολῆς. Καὶ εἶναι σημαντικὴ ἡ προσφώνησις ἀπὸ τὸν οἰκοδεσπότη. Τοῦ λέγει· Ἑταῖρε πῶς μπῆκες στὸν γάμο χωρὶς τὸ κατάλληλο ἔνδυμα;

Γιὰ νὰ μποῦμε, ἀδελφοί μου, στὴν χαρά τοῦ γάμου, δηλ. κατὰ τὴν παραβολὴ, στὴν χαρὰ τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν, θὰ πρέπει νὰ ἔχουμε τὸ κατάλληλο ἔνδυμα. Καὶ θὰ καταλάβουμε ποιὸ εἶναι τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου ἀπὸ τὴν λέξι κλειδί, «Ἑταῖρε». Τί σημαίνει αὐτὴ ἡ λέξις; Ἔχει πάντως πολλὲς σημασίες. Σημαίνει φίλος, συνεργάτης, συνάδελφος κτλ. Στὴν Και- νὴ Διαθήκη ἀναφέρεται μερικὲς φορές, καὶ αὐτὲς θὰ μᾶς δώσουν τὴν σωστὴ σημασία.

Ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος τὴν ἀναφέρει στὸ 11,16. Σὲ ὅλο τὸ κεφά-λαιο ὑπάρχουν στοιχεῖα σχετικὰ καὶ μὲ τὴν παραβολή μας. Πάντως ὁ στίχος 16 εἶναι διαφωτιστικός· «Τίνι δὲ ὁμοιώσω τὴν γενεὰν ταύτην; ὁμοία ἐστὶ παιδίοις καθημένοις ἐν ἀγοραῖς, ἅ προσφωνοῦντα τοῖς ἑταί-ροις αὐτῶν λέγουσιν:», δηλαδὴ οἱ ἑταῖροι ἐδῶ εἶναι συνάδελφοι σὲ κάτι κοινό. Στὸ Μθ. 20,13 φαίνεται ἐργοδότης νὰ ἀπευθύνεται σὲ ἐργάτη του ποὺ νόμισε ὅτι ἀδικήθηκε στὴν πληρωμή. Τοῦ λέγει· «Ἑταῖρε, οὐκ ἀδικῶ σε· οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησάς μοι;». Εἶναι ἡ περίπτωσις ποὺ νόμισε ὁ ἐργάτης ὅτι ἀδικήθηκε ἐπειδὴ πλήρωσε ἐξ ἴσου αὐτοὺς ποὺ ἐργάσθηκαν ὅλη τὴν ἡμέρα, μὲ ἐκείνους ποὺ προσῆλθαν στὴν ἐργασία τὴν ἐσχάτη ὥρα. Λέμε συχνὰ ὅτι ἡ ἁγια Γραφὴ ἑρμηνεύεται μὲ τὴν ἁγἰα Γραφή. Στὸ Μθ 26,49-50 θὰ βροῦμε τὸ πιὸ χαρακτηριστικὸ παράδειγμα. Εἶναι ἡ ὥρα τῆς προδοσίας ἀπὸ τὸν Ἰούδα· «Καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπε· χαῖρε, ῥαββί, καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· ἑταῖρε, ἐφ’ ᾧ πάρει. τότε προσελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἐκράτησαν αὐτόν». Ἡ προδοσία ἔγινε ἀπὸ «ἑταῖρον» τοῦ Ἰησοῦ. Ὁ Ἰούδας ἦταν μαθητής, ἦταν ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ γιὰ τρία χρόνια. Γι’ αὐτὸ τὸν ἀποκαλεῖ «ἑταῖρο», δηλ. δικό του μαθητή, ἀπόστολο καὶ συνεργάτη. Καὶ αὐτὸς ὁ ἑταῖρος πρόδωσε τὸν διδάσκαλό του καὶ βρέθηκε «εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον», δηλαδὴ στὴν καταδίκη τῆς κολάσεως. Γράφει ὁ Λουκᾶς στὶς Πράξεις Ἀποστόλων γιὰ τὴν ἐκλογὴ ἀποστόλου στὴν θέσι τοῦ Ἰούδα· «Καὶ ἔστησαν δύο, Ἰωσὴφ τὸν καλούμενον Βαρσαβᾶν, ὃς ἐπεκλήθη Ἰοῦστος, καὶ Ματθίαν. καὶ προσευξάμενοι εἶπον· Σὺ Κύριε, καρδιογνῶστα πάντων, ἀνάδειξον ὃν ἐξελέξω ἐκ τούτων τῶν δύο ἕνα, λαβεῖν τὸν κλῆρον τῆς διακονίας ταύτης καὶ ἀποστολῆς, ἐξ ἧς παρέβη Ἰούδας πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον». Τρία χρόνια μαθητὴς καὶ ἀπόστολος τοῦ Κυρίου κατέληξε στὴν κόλασι ὁ ἑταῖρος του, ὅπως καὶ ὁ ἑταῖρος τῆς παραβολῆς. Καταλαβαίνετε ὅτι ἑταῖροι τοῦ Χριστοῦ εἴμαστε ὅλοι οἱ βαπτισμένοι Χριστιανοί. Στὸ γάμο εἴμαστε καλεσμένοι ὅλοι «πονηροὶ καὶ ἀγαθοί». Μᾶς δέχθηκε ὁ Κύριος, διότι μὲ τὴν βάπτισί μας γίναμε ἑταῖροι τοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖ ἀρνηθήκαμε καὶ ἀποταχθήκαμε τὸν Σατανᾶ καὶ ἀποδεχθήκαμε καὶ ὑποταχθήκαμε στὸν Χριστό. Ἁμαρτάνομε, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀρνούμαστε, καὶ μὲ τὴν μετάνοια μᾶς χαρίζει ἄφεσι τῶν ἁμαρτιῶν. Ἂν ὅμως τὸν ἀρνηθοῦμε, τότε χάνομε τό «ἔνδυμα τοῦ γάμου», ποὺ περιβληθήκαμε, ὅταν μᾶς ἔβγαλαν ἀπὸ τὴν κολυμβήθρα καὶ ἐνταχθήκαμε στὴν Ἐκκλησία. Αὐτὸ τὸ ἔνδυμα πρέπει νὰ φυλάξουμε καθαρό. Τὸ καθαρίζομε μὲ τὸ μυστήριο τῆς Μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως. Ὁ Παράδεισος εἶναι γεμάτος ἀπὸ μετανοημένους ἁμαρτωλούς, εἶναι οἱ ἅγιοι καὶ οἱ σωσμένοι. Ἡ κόλασις εἶναι γεμάτη ἀπό «ἑταίρους», πρώην Χριστιανούς καὶ φίλους τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ὅμως τὸν πρόδωσαν καὶ πορεύθηκαν δρόμο δικό τους, δρόμο μακρυὰ καὶ χωρίς Χριστό. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀρνητὲς καὶ ἄπιστοι. Ἐμεῖς μετανοημένοι γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ πιστοί στὸν Χριστό, πορευόμαστε τὸν δρόμο τῆς σωτηρίας.