Δυστυχώς, ο αντισημιτισμός δεν ανήκει μόνο στα βιβλία της Ιστορίας· αλλάζει μορφές και τρόπους, όμως παραμένει ηχηρά υπαρκτός στις σύγχρονες κοινωνίες. Σίγουρα, δεν φωνάζει πάντα, συχνά ψιθυρίζει και έτσι διεισδύει με αποτέλεσμα να επιβιώνει και να διαιωνίζεται. Κι αν η μνήμη μάς επιβάλλει να τον αναγνωρίσουμε, η συνείδηση μάς καλεί να τον ονομάσουμε ξανά και ξανά, με σαφήνεια και ειλικρίνεια.
Τα στερεότυπα. Σε μια ταινία,
ο ύπουλος έμπορος, ο αποτελεσματικός λομπίστας. Σε ένα μυθιστόρημα, ο
φιλάργυρος χαρακτήρας, o προδότης «Ιούδας». Τα στερεότυπα κάθε προσήμου δεν
χρειάζονται βία, διαμορφώνουν αντιλήψεις σιωπηλά, μέσα από εικόνες και λέξεις
που επαναλαμβάνονται, μέχρι που οι «χαρακτήρες» του κινηματογράφου και της
λογοτεχνίας γίνονται ενδεικτικές αληθοφανείς ετικέτες.
Η βία πίσω από την οθόνη.
Στον ψηφιακό κόσμο, βρίθουν σχόλια που δηλητηριάζουν την κοινή γνώμη. Φράσεις
που αντανακλούν τρόμο, εικόνες κατασκευασμένες που γελοιοποιούν, ιστορίες που
πολώνουν. Τα pixels της οθόνης ταξιδεύουν αστραπιαία και έτσι το σκοτεινό
διαδίκτυο γίνεται ο προθάλαμος της βίας, γιατί οι προσβολές – και εδώ– κανονικοποιούνται.
Η συνενοχή του θεατή. Στο
λεωφορείο, ένας επιβάτης φωνάζει –ξανά– προσβολές. Η σιωπή γεμίζει τον χώρο.
Συνήθως, κανείς δεν θα απαντήσει, με την ουδετερότητα όμως διευκολύνουμε το
μίσος και τη μισαλλοδοξία να διαχυθεί. Κατά συνέπεια, κάθε φορά που μένουμε
άφωνοι, το μίσος συνεχίζει να «ομιλεί» και να ριζώνει. Να θυμόμαστε όλοι ότι το
δύσκολο δεν είναι να καταλάβεις πότε κάτι είναι λάθος, είναι να βρεις το θάρρος
να μιλήσεις.
Το «αθώο» αστείο. Μια παρέα
συζητά στο διάλειμμα. «Εσύ σίγουρα θα γράψεις καλά, το έχεις στο αίμα σου,
είστε όλοι έξυπνοι και πονηροί». Οι περισσότεροι γελούν, κάποιοι αδιαφορούν,
κανείς δεν σταματά. Ο στόχος χαμογελάει αμήχανα, αλλά το χαμόγελο δεν είναι
χαρά, είναι χιούμορ στο χιούμορ, σαν να λέμε «οφθαλμός αντί οφθαλμού». Ωστόσο,
το χιούμορ είναι το πιο ύπουλο όπλο, γιατί δεν μοιάζει με επίθεση, σταδιακά
όμως νομιμοποιεί μια κοινωνία που γελά με την ταυτότητα του άλλου, ανοίγοντας
τον δρόμο στην περιθωριοποίηση, αν όχι και την περιφρόνηση.
Διαβάστε το πλήρες άρθρο ➤https://athjcom.gr/.../o-dekalogos-toy-sygchronoy.../
