Πέντε ρεαλιστικούς λόγους αισιοδοξίας για τους Εβραίους το 2026 δίνει o αρθρογράφος του FORWARD (31.12.25) Rob Eshman στο άρθρο του «The case for Jewish optimism in 2026: 5 ways Jewish life may be better next year», τονίζοντας ότι η ελπίδα κατά παράδοση συνοδεύει την ιστορία και την νοοτροπία του εβραϊκού πολιτισμού. Και καταλήγει εμπνεόμενος από τους Προφήτες: «ένα καλύτερο μέλλον εξαρτάται από αυτό που κάνεις τώρα, στο παρόν. Η ερώτηση λοιπόν δεν είναι «τι σε γεμίζει ελπίδα», αλλά «για ποιο μέλλον είσαι διατεθειμένος να εργαστείς».
FORWARD, 31.12.25: Η εβραϊκή
ιστορία μοιάζει να κάνει κύκλους σκοταδιού και καταστροφής. Αν περιμένεις
αρκετά, η συμφορά θα ξαναγυρίσει. Η πρόβλεψη ζοφερών εξελίξεων για τον εβραϊκό
λαό είναι περίπου τόσο εντυπωσιακή όσο ένας μετεωρολόγος στο Λος Άντζελες που
προβλέπει καυτά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.
Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη
έκπληξη είναι ότι οι Προφήτες που μελετάμε συνόδευαν τις προειδοποιήσεις τους
με ελπίδα. Αν ο λαός ακολουθούσε τον σωστό δρόμο — αν, για να το πούμε απλά,
έκανε τη δουλειά που του αναλογούσε — ο Θεός θα ανταποκρινόταν. Ο Ησαΐας, για
παράδειγμα, έκλεισε έναν θρηνητικό λόγο για τα δεινά που θα μπορούσαν να
πλήξουν τους Ιουδαίους με ένα όραμα φωτεινότερου μέλλοντος: «Εγκαταλείφθηκες,
Ιερουσαλήμ, μισήθηκες κι έμεινες έρημη και μόνη. Γι’ αυτό κι εγώ σε κάνω την
αιώνια περηφάνια, να ’σαι το καύχημα μέσα σε όλες τις γενιές.» (ΗΣΑΪΑΣ 60:15)
Με αυτό το πνεύμα, παραθέτω
τους λόγους της εβραϊκής μου αισιοδοξίας για τον ερχόμενο χρόνο:
1. Η εκεχειρία στη Γάζα
παραμένει εύθραυστη, αλλά ισχύει
Μπαίνουμε στο 2026 με κάτι
που τον Ιανουάριο του 2025 έμοιαζε μακρινό: την επιστροφή όλων των ομήρων πλην
ενός, στο πλαίσιο εκεχειρίας ύστερα από δύο χρόνια πολέμου. (Τα λείψανα του Ραν
Γκβίλι βρίσκονται ακόμη στη Γάζα.)
Ούτε το Ισραήλ ούτε η Χαμάς
δείχνουν ιδιαίτερα πρόθυμοι να κάνουν τις θυσίες που απαιτούνται για να
προχωρήσει η δεύτερη φάση της εκεχειρίας, η οποία θα περιλάμβανε τον αφοπλισμό
της Χαμάς, περαιτέρω ισραηλινή αποχώρηση και την ανάπτυξη διεθνούς ειρηνευτικής
δύναμης. Όμως, η επιτυχής διπλωματία στη Μέση Ανατολή πάντοτε εξαρτιόταν από
την αμερικανική εμπλοκή και, αν κρίνει κανείς από τη συνάντηση στη Φλόριντα
μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο
Αμερικανός πρόεδρος παραμένει ενεργά εμπλεκόμενος. Η πίεση και η επιρροή του
Τραμπ, ιδίως απέναντι στην Τουρκία και το Κατάρ — που έχουν επιρροή στη Χαμάς —
θα μπορούσαν να βοηθήσουν ώστε οι δύο πλευρές να ωθηθούν να κάνουν στο επόμενο
βήμα.
Μια επιτυχία θα αύξανε τις
πιθανότητες μιας σαουδαραβοϊσραηλινής συμφωνίας, η οποία θα αποτελούσε
πραγματικό σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. «Μια συμφωνία με τη Σαουδική
Αραβία θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή και τη θέση του Ισραήλ
μέσα σε αυτήν», δήλωσε πρόσφατα στους New York Times ο πρώην διπλωμάτης Νίμροντ
Νόβικ. «Η Σαουδική Αραβία δεν έρχεται μόνη της. Υπάρχει ολόκληρη λίστα χωρών
που ακολουθούν, μόλις οι Σαουδάραβες βάλουν τη “σφραγίδα κοσέρ” στο Ισραήλ: η
Ινδονησία, η Μαλαισία, ίσως ακόμη και το Κουβέιτ και το Ομάν — ποιος ξέρει;».
2. Στο Ισραήλ, μια αφύπνιση
από τα κάτω
Μια νέα γενιά ισραηλινών
κινημάτων βάσης και ηγετών έχει αναδυθεί μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7
Οκτωβρίου 2023. Τώρα, ενδέχεται να συμβάλουν στην αναδιαμόρφωση του πολιτικού
τοπίου του Ισραήλ. Νέα κεντρώα κόμματα, όπως το Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ και
το Κόμμα των Εφέδρων του Γιοάβ Χέντελ, έχουν εμφανιστεί για να αμφισβητήσουν τη
διχαστική ηγεσία του Νετανιάχου. Πριν από δύο εβδομάδες, η Εϊνάβ Ζανγκάουκερ, η
οποία διαδήλωνε καθημερινά για την απελευθέρωση των ομήρων — μεταξύ αυτών και
του γιου της, Ματάν Ζανγκάουκερ — δήλωσε ότι ενδέχεται να εισέλθει στην
εκλογική πολιτική.
Και παρότι οι δημοσκοπήσεις
εξακολουθούν να δείχνουν ότι το Ισραήλ υποφέρει από βαθιές κοινωνικές και
πολιτικές ρωγμές, ένα εύρημα πρόσφατης έρευνας του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του
Ισραήλ μου δίνει ελπίδα: το 71% των Ισραηλινών δηλώνει ότι «είναι σημαντικό για
το Ισραήλ να έχει Σύνταγμα» — ένα έγγραφο που η χώρα στερείται από την ίδρυσή
της. «Η μεγαλύτερη απειλή για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα στο Ισραήλ», έγραψε
ο ιδρυτής του Ινστιτούτου, Άριε Κάρμον, «είναι η απουσία εθνικού Συντάγματος
που να παρέχει ένα θεμέλιο πάνω στο οποίο θα διασφαλίζεται η σταθερότητα και θα
ορίζεται το “εβραϊκό” στο “εβραϊκό και δημοκρατικό”».
Καθώς θρησκευτικές, φυλετικές
και πολιτικές δυνάμεις τραβούν τη χώρα προς διαφορετικές κατευθύνσεις, είναι
ενθαρρυντικό ότι υπάρχει συναίνεση για να παραμείνει ενωμένη.
3. Στις Ηνωμένες Πολιτείες,
μια συνεχιζόμενη εβραϊκή αναζωογόνηση
Η περίοδος μετά την 7η
Οκτωβρίου ώθησε τους Αμερικανούς Εβραίους να εμπλακούν πιο βαθιά στην εβραϊκή
ζωή, μια τάση που δεν δείχνει σημάδια κάμψης το 2026. Οι εγγραφές σε συναγωγές,
κατασκηνώσεις και ημερήσια σχολεία αυξάνονται, όπως και η συνολική συμμετοχή σε
εβραϊκά δρώμενα. Πρόσφατη πανεθνική έρευνα διαπίστωσε ότι το 72% των ανθρώπων που
ενεπλάκησαν πιο ενεργά στην εβραϊκή ζωή μετά την επίθεση της Χαμάς το 2023
«εξακολουθούν σήμερα να συμμετέχουν περισσότερο μέσω της κοινότητας, της
μάθησης και των προσωπικών σχέσεων».
Σε μια εποχή που οι
Αμερικανοί υποφέρουν από την επιδημία της υπερβολικής ψηφιακής απομόνωσης, οι
Αμερικανοί Εβραίοι αναζητούν και βρίσκουν μια πραγματική κοινότητα στην
πραγματική ζωή. Το πώς φαίνεται αυτό μπορεί να ποικίλλει σημαντικά: αυξημένες
δωρεές σε εβραϊκούς σκοπούς, απροκάλυπτες εκδηλώσεις υπερηφάνειας και αίσθησης
του ανήκειν, ακτιβισμός, μαθήματα εβραϊκής ταυτότητας ενηλίκων ή ένα γεμάτο
«Sinners’ Shabbat» στο Μπρούκλιν με χορεύτριες burlesque και drag queens. Από
κάθε άποψη πάντως, είναι μια αναβίωση που μπορεί μόνο να ενισχύσει την
ταυτότητά μας.
4. Όσο η σύγκρουση ηρεμεί,
τόσο οι δρόμοι μας γίνονται πιο ασφαλείς
Τους τελευταίους έξι μήνες οι
βίαιες αντισημιτικές επιθέσεις έχουν αυξηθεί σε συχνότητα και σφοδρότητα — όπως
δείχνουν περιστατικά σε Ουάσιγκτον, Μπόλντερ και την παραλία του Μποντάι στο
Σίδνεϋ. Ωστόσο, οι συνολικοί αριθμοί αντισημιτικών εγκλημάτων έχουν μειωθεί.
Στη Νέα Υόρκη τα αντισημιτικά εγκλήματα μίσους έπεσαν πάνω από 50% στις αρχές
του 2025, αντανακλώντας διεθνή μείωση και απότομη πτώση του παγκόσμιου
αντισημιτισμού από τα υψηλά επίπεδα μετά την 7η Οκτωβρίου. Αυτό δεν αποτελεί
έκπληξη: «Δεν υπάρχει πιο σημαντικός παράγοντας για να εξηγήσει την μεταβολή
των αντισημιτικών εγκλημάτων μίσους σε αυτή τη χώρα από το ότι το Ισραήλ
εμπλέκεται σε μια ιδιαίτερα βίαιη στρατιωτική επιχείρηση», λέει ο καθηγητής
Αϊαλ Φάινμπεργκ για την ανάλυση της σχέσης μεταξύ του πολέμου του 2014 στη Γάζα
και της αντισημιτικής βίας.
Αν η Χαμάς και το Ισραήλ
καταφέρουν να εισέλθουν στη δεύτερη φάση της εκεχειρίας, οι παγκόσμιοι
διαδηλωτές κατά του Ισραήλ θα βρεθούν αντιμέτωποι με την αντίφαση ενός Ισραήλ
που συνεργάζεται με Αραβικές και Τουρκικές γειτονικές χώρες για την
ανοικοδόμηση της Γάζας. Θα ήθελα να δω τις πινακίδες διαμαρτυρίας να
αντιτίθενται σε αυτό!
5. Οι Εβραίοι έχουν
συμμάχους, και οι αντισημίτες έχουν μόνο το Χ
Δύο από τις πιο δυσώδεις
μορφές αντισημιτισμού — όπως όταν ο podcaster Τάκερ Κάρλσον φιλοξενεί ναζιστές
θαυμαστές, ή όταν η Κάντας Όουενς διαδίδει θεωρίες συνωμοσίας κατά των Εβραίων
—είναι πιθανόν να συνεχίσουν να διχάζουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα παρά να το
ενώσουν. Ήδη βλέπουμε τέτοια φαινόμενα: μέλη της Heritage Foundation (Εθνικού
Ιδρύματος Κληρονομιάς), τόσο Εβραίοι όσο και μη, παραιτήθηκαν όταν ο διευθυντής
αρνήθηκε να αποστασιοποιηθεί από τον Κάρλσον. Ο Μπεν Σάπιρο εμπόδισε τη σύνοδο
της Turning Point USA θέτοντας ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή κατά των φανατικών και
των αρνητών του Ολοκαυτώματος.
Μερικοί ηγέτες του MAGA
(κίνημα «Make America Great Again») επιχείρησαν να αποφύγουν ξεκάθαρη θέση —
εδώ ο αντιπρόεδρος Τζ. Δ. Βάνς — αλλά άλλοι, όπως ο εκπρόσωπος του Τέξας Νταν
Κρένσχοου και ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ, μίλησαν ενάντια σε όσους προωθούν τη
ρητορική του μίσους.
Ο αντισημιτισμός που πολλοί
από εμάς προειδοποιούσαν ότι έχει μολύνει το MAGA, και που ο Τραμπ τόσο καιρό
είτε αρνιόταν είτε αντιμετώπιζε συγκαταβατικά, τώρα είναι εκτεθειμένος στο φως
του ήλιου — κάτι που, παραδόξως, μπορεί να μην είναι κακό. Για τους Εβραίους
Ρεπουμπλικανούς είναι διαφωτιστικό να γνωρίζουν πού πραγματικά στέκονται οι
δήθεν φίλοι τους, και ποιοι είναι οι πραγματικοί σύμμαχοι. Κι ενώ πλατφόρμες
όπως το X και το Discord μπορεί να προσφέρουν καταφύγιο στους αντισημίτες, οι
Αμερικανοί γενικότερα έχουν ιστορικά αποδειχτεί λιγότερο ανεκτικοί στον
αντισημιτισμό, την αρχαιότερη μορφή μίσους. Ας ελπίσουμε —
Φυσικά, αυτά τα πέντε σημεία
συνοδεύονται από επιφυλάξεις. Οι αντίθετες φωνές δεν είναι λίγες: η Χαμάς ή το
Ισραήλ θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκεχειρία. Το Ιράν και το Ισραήλ θα
μπορούσαν να ξαναξεκινήσουν τις εχθροπραξίες. Ο Τάκερ Κάρλσον θα μπορούσε να
γίνει υπουργός Εξωτερικών σε μια κυβέρνηση Τζ. Δ. Βάνς. Η τεχνητή νοημοσύνη θα
μπορούσε να απελευθερώσει στρατιές bots μίσους και deepfakes που θα κατακλύσουν
την κοινή λογική. Άλλωστε τα «σίγουρα» στοιχήματα είναι συνήθως εκείνα που
ποντάρουν στην καταστροφή.
Όμως, τα ελπιδοφόρα προφητικά
οράματα πάντοτε είχαν μια προϋπόθεση — ένα καλύτερο μέλλον εξαρτάται από αυτό
που κάνεις τώρα, στο παρόν. Η ερώτηση λοιπόν δεν είναι «τι σε γεμίζει
ελπίδα», αλλά «για ποιο μέλλον είσαι διατεθειμένος να εργαστείς».
ΠΗΓΗ: FORWARD,
31.12.25, Rob Eshman
