Πέμπτη 2 Οκτωβρίου 2014

Ο αργυροκόπος Δημήτριος κατά του Αποστόλου Παύλου στο θέατρο της Εφέσου

Της Παρθένας Τσοκτουρίδου.
Όπως είναι γνωστό, το αρχαίο θέατρο στην Έφεσο χτίστηκε στην εποχή του Λυσίμαχου, στη δυτική πλαγιά και περνά διάφορες οικοδομικές φάσεις.  Η σκηνή είναι ασυνήθιστα μεγάλη από τα πρώτα  ελληνιστικά χρόνια. Αλλάζει τον 1ο αι. π.Χ. και ξαναχτίζεται από τον 1ο-2ο αι. μ.Χ. Παίρνει τελική μορφή και το κοίλο για τους θεατές, με τρία διαζώματα κι έντεκα κερκίδες στο κάτω και μεσαίο διάζωμα και είκοσι δύο πάνω. Χωρούσε 30.000 θεατές.

Σ' αυτό διαδραματίζονταν γνωστές σκηνές κατά του Απόστολου Παύλου, όταν ο χρυσοχόος Δημήτριος, που έφτιαχνε μικρούς ναούς της Αρτέμιδας, από ασήμι για τους επισκέπτες του Αρτεμισίου, ξεσήκωσε τον ειδωλολατρικό λαό εναντίον του κι όλοι φωνάζανε για αρκετή ώρα «Μεγάλη η Άρτεμις των Εφεσίων», έτσι ώστε ο Παύλος αναγκάστηκε να φύγει άπρακτος από την Έφεσο.
Σχετικά οι «Πράξεις των Αποστόλων» (ΙΘ΄23 κ.εξ.) μας πληροφορούν:
 «Έγινε δε κατ' εκείνον τον καιρόν ταραχή ουκ ολίγη περί ταύτης της οδού. Διότι αργυροκόπος τις ονόματι Δημήτριος, κατασκευάζων ναούς αργυρούς της Αρτέμιδος, επροξένει εις τους τεχνίτας ουκ ολίγον κέρδος, τους οποίους συναθροίσας και τους εργαζομένους τα τοιαύτα, είπεν, άνδρες, εξεύρετε ότι εκ ταύτης της εργασίας προέρχεται η ευπορία ημών και θεωρείτε και ακούετε ότι πολύ λαόν ου μόνον της Εφέσου, αλλά σχεδόν πάσης της Ασίας, ο Παύλος ούτως έπεισε και μετέβαλε, λέγων ότι δεν είναι θεοί οι δια χειρών κατασκευαζόμενοι.
Και ου μόνον η τέχνη ημών αύτη κινδυνεύει να εξουθενωθεί, αλλά και το ιερόν της μεγάλης θεάς Αρτέμιδος να λογισθή εις ουδέν και μέλλει μάλιστα να καταστραφεί η μεγαλειότης αυτής, την οποίαν όλη η Ασία και η οικουμένη σέβεται. Ακούσαντες δε και αμπλησθέντες θυμού, έκραζον λέγοντες. Μεγάλη η Άρτεμις των Εφεσίων.
Και η πόλις όλη επλήσθη ταραχής και όρμησαν ομοθυμαδόν εις το θέατρον, αφού συνήρπασαν τον Γάιον και Αρίσταρχον τους Μακεδόνας, συνοδοιπόρους του Παύλου. Ενώ δε ο Παύλος ήθελε να εισέλθη εις τον δήμον, οι μαθηταί δεν άφηνον αυτόν, τινές δε και εκ των Ασιαρχών, όντες φίλοι αυτού, έστειλαν προς αυτόν και παρεκάλουν να μην εκτεθή εις τον θέατρον» (.).
«Αφού δε έπαυσεν ο θόρυβος, προσκαλέσας ο Παύλος τους μαθητάς και ασπασθείς, εξήλθε να υπάγη εις την Μακεδονία. Και διαπεράσας τα μέρη εκείνα και προτρέψας αυτούς δια λόγων πολλών, ήλθεν εις την Ελλάδα».
(Κ΄1,2). (Καινή Διαθήκη, κατά τους εβδομήκοντα, 1956).

 ΕΠΑΙΝΟΣ «ΝΑΝΑ ΚΟΝΤΟΥ».