Παρασκευή 24 Μαΐου 2013

Γιατί ο φτωχός δεν μπορεί να είναι μεγαλοπρεπής κατά τον Αριστοτέλη


Επιμέλεια: Παρθένα Τσοκτουρίδου
ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ Δ΄ (Μετάφραση από τα αρχαία).
ο φτωχός δεν μπορεί να είναι μεγαλοπρεπής, επειδή δεν έχει τα υλικά μέσα που θα του επέτρεπαν να ξοδέψει με ταιριαστό τρόπο, κι αν προσπαθούσε να κάνει αυτό, θα ήταν ηλίθιος, αφού δεν θα έπραττε σύμφωνα με τη λογική και το σωστό, επειδή μόνο η συνετή ενέργεια συμφωνεί με την αρετή.
Αντίθετα, η αρμόζουσα δαπάνη είναι εκείνη που γίνεται είτε από τους πλούσιους, κι αν ακόμη αυτοί χρωστούν στους προγόνους ή στους συγγενείς τους την περιουσία τους, είτε από ανθρώπους ευγενικής καταγωγής και μεγάλης περιουσίας.
Γιατί σε όλα αυτά υπάρχει μεγαλείο και αξιοπρέπεια
Τέτοιος είναι, λοιπόν, ο μεγαλοπρεπής και τέτοια η μεγαλοπρέπεια, όπως αναφέραμε.
Γιατί οι δαπάνες για τις οποίες μιλήσαμε είναι οι πιο μεγάλες και τιμητικές.
Στις δαπάνες των ιδιωτών ανήκουν εκείνες που γίνονται μια φορά, π.χ. στους γάμους και στα έξοδα για κάτι που απασχολεί μια πόλη ή πολίτες, όπως π.χ. οι δαπάνες για υποδοχή και ξεπροβόδισμα φιλοξενούμενων και για δωρεές και ανταποδόσεις δωρεών.

Γιατί ο μεγαλοπρεπής δεν ξοδεύει για τον εαυτό του, και τα δώρα του έχουν κάποια ομοιότητα με τα αναθήματα στους θεούς.
Ο μεγαλοπρεπής πρέπει να οργανώσει και τα πράγματα του σπιτιού του σύμφωνα με τα υλικά του μέσα (γιατί κάτι τέτοιο δεν θεωρείται υπερβολή), να δαπανά περισσότερα για μόνιμα έργα, γιατί κι αυτά είναι τα ωραιότερα, και να λαμβάνει υπόψη του όλα αυτά που πρέπει να είναι σωστά.
Πράγματι, εκείνο που πρέπει να κάνει δεν είναι το ίδιο για τους ανθρώπους, δεν είναι το ίδιο για τους θεούς και για τους ανθρώπους.
Δεν ξοδεύει δηλ. κανείς το ίδιο ποσό για ένα ναό και για ένα τάφο.
Κάθε δαπάνη πρέπει να είναι σημαντική στο είδος της, και περισσότερο μεγαλοπρεπές είναι εκείνο, που είναι μεγάλο σ' ένα σπουδαίο είδος, αλλά και πάλι πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τη σημασία του αντικειμένου.
Η άριστη σφαίρα και η άριστη λήκυθος έχουν τη μεγαλοπρέπεια ενός παιδικού δώρου, αν μια τέτοια δωρεά έχει μικρή σημασία και δεν προδίδει γενναιοδωρία.
Γι' αυτό, χαρακτηριστικό του μεγαλοπρεπούς είναι να κάνει κέτι το μεγαλοπρεπές σε κάθε περίπτωση, γιατί μ' αυτόν τον τρόπο η ενέργεια του δεν είναι δυνατόν να ξεπεραστεί με ευκολία και θα ανταποκρίνεται στο αντικείμενο που για χάρ του έγινε η δαπάνη.
Τέτοιος είναι, λοιπόν, ο μεγαλοπρεπής..